MENÜ
Elveda Ofis > Blog > İş Konuları > Mini Rehber: Freelance Çalışanların Özellikleri Nelerdir?
Ağu 31

Mini Rehber: Freelance Çalışanların Özellikleri Nelerdir?

Özlem Yetiş

freelance_

Fotoğraf Jeremy Levine Design

Elveda Ofis, aslında yüzde yüz freelance çalışmak demek değil, bunu daha önceki yazılarda yazmıştım. Bir şirketin elemanı olarak da uzaktan çalışılabilir.

Ancak “kendi istediğimiz işi yapmak” deyince genelde bu iş freelance (yani Türkçe tabiriyle serbest çalışılan) bir iş oluyor. Şahit olduğum kadarıyla Türkiye’de freelance kavramı oturmuş değil. Ne freelance çalışanlar, ne de şirketler tarafından tam bir tanım yapılamıyor ve karşılıklı kötülemeler, tartışmalar ortaya çıkıyor. Ben de bu durumun kafamı kurcalamasından dolayı, Friendfeed sitesinde diğer freelance çalışanların tanımlarını istedim ve kendilerine şunu sordum:

Freelance çalışmayı “seçmiş” kişiler kimlerdir? Özellikleri nelerdir?

“Seçmiş” kelimesi aslında burada anahtar. Çünkü freelance çalışmak bana göre bir yaşam tarzı ve yapılan işin hakkını vermek için gerçekten bunu “seçmiş” ve hayatınızı sürekli bu işten kazanıyor olmanız gerekli.

Freelance Çalışanlar Kendilerini Tanımlıyor

Önce açıklaması: Bana gelen yanıtları ilgili başlıklar altında topladım. Her bir madde, freelance çalışmanın nasıl olması gerektiği ile ilgili yine freelance çalışanların görüşleridir. Bu nedenle maddeler arasında uslup ve anlatım farkı olabilir.

Bunlar ideal durumu yansıtıyor. Tabii ki “ama piyasa böyle değil” şeklinde argümanlar getirebilirsiniz. Benim yapmak istediğim tam da bu işin ciddiyetinde olanların “piyasadakiler”den ayrılması.

Madalyonun diğer yüzü de freelance çalışmayı düşünenlerin kendilerini hazırlamaları. Bu maddeler, düzgün bir çalışma hayatı ve sürekli gelir elde etmeyi hedefleyenlere rehberlik edebilir. Hangi alanda olursa olsun, bu işi uzun yıllar sürdürmek ve hayatınızı kendi işinizi yaparak kazanmak istiyorsanız, zor yanlarını da bilip ona göre karar vermeniz gerekir. Aşağıdaki maddeleri okuduktan sonra daha rahat karar verebileceğinizi umuyorum.

Amaç:

Freelance tanımını iyi ve doğru bir şekilde yapıp, firmaların ve işverenlerin bu konuya olan güvenlerini artırmak.

1 – Genel Çalışma Koşulları ve Motivasyon

  • Freelance çalışmayı seçen kişi, yaptığı işle ilgili bilgi ve deneyime sahiptir
  • Freelance çalışmayı seçen bir kişi, bilgi ve deneyimini tek bir şirket yerine birden çok şirkete hizmet vermek için kullanır.
  • Freelance çalışan kişi kendini motive etmeyi başaran, disiplinli ve sürekli kendini geliştirip yenileyen, fark yaratarak içinde bulunduğu pazarda kendi başına ayakta durmayı başaran biridir.
  • Freelance çalışan kişi işini en iyi yapandır, çünkü yaptığı işi sever ve konsantrasyonunu düşürecek şeylerle uğraşmaz, dolayısı ile kafası rahattır.
  • Günlük çalışmaz, işine yatırım yapar, risk alır.
  • Freelance çalışanların, müşterileri ile iletişimleri kesintisiz olmalıdır. Tercih edilmeleri için genel iletişim kurallarına normal bir şirkette çalışanlardan daha fazla dikkat etmelilerdir.
  • Bu işte hakikaten disiplin ve kendi kendini motivasyon çok önemlidir. Her gün işe gidermişçesine yataktan belirli bir saatte kalkılmalıdır. Güne ve işe başlama saatleri belirli olmalıdır. Öyle gece sabaha kadar çalışayım gündüz de yatayım mantığı ile bu iş olmaz. Gerçekten disiplin fulltime işe göre zor yakalanır ama olmazsa olmazıdır.. Tabi bu esnada kendinizi motive edemezseniz bunların hiç biri olmaz, olamaz.
  • İş yoğunluğunuzu iyi hesaplayın. Her işin bir adam/gün maliyeti vardır. Sonuçta 1 kişisiniz. Ve bir kapasiteniz var. Çok para kazanmak uğruna fazla iş almayın. Bu kez hiç birini yetiştiremezsiniz. bütün müşterileriniz şikayetçi olur. Bu da gelecekte müşteri kaybı demektir. Kapasitenizi iyi hesaplayın ve sakın ola ki aç gözlü olmayın.
  • Freelance çalışan aslında işe “hasbelkader” ve “başka bir iş bulamadığı için” başlamış kişi değil, tam tersine yeterli iş deneyimi olan, işini bilen ve iyi yapan, normal bir çalışandan daha iyi işler çıkartan ve sorumluluk sahibi kişi olmalıdır.

2- Müşteriler İçin Güven Sağlama

  • Şirketlerin bir freelancer’a güvenmesi için 2 temel madde var: 1. O konu hakkında bilinirliğiniz. Yani yazdığınız yazılar, verdiğiniz sunumlar ve daha önce yapmış olduğunuz başarılı ya da başarısız işler. 2. ise referanslarınız. Yani o şirkete sizi tavsiye eden kişiler.
  • Başarılı bir freelancer için en gerekli özellik ise sanırım zaman yönetme konusunda beceri. Eğer verilen tarihlerde işler yetişmezse bir çalışandan daha çok başı ağrır. Ortaya çıkan iş ne kadar kaliteli olursa olsun, hem para hem de referans kaybeder.
  • Freelance çalışıyorum. İşim danışmanlık. Birden fazla firma ile çalışmak gerekiyor doğal olarak ve zaman yönetimi en önemli konu. Bir firmayı diğerinden daha fazla önemsememek gerekir. İnternet sektöründe (ki çok hızlı gelişen bir sektör) danışmanlık demek kişisel gelişim konusunda da çok çalışmak demek. Her şeyi takip etmeye de zaman ayırmak gerekiyor.
  • Başarılı olabilenler hep deadlinelarına 100% sadık olan ve kendisinden istenen işleri en iyi yapanlardır. Başarılı olmak isteyen birinin yapması gereken şey bu, yoksa bir kez birlikte iş yaptıkları insanlarla 2. kez iş yapamazlar ve onların kendilerine referans olmalarını bekleyemezler.
  • Özellikle internet sektöründe ve innovasyon alanında çalıştığım için altını çizerek söylüyorum. İşinizde alınacak kararların “risklerini” kelimesi kelimesine müşteriniz ile paylaşın. Kararı birlikte alın. Aksi taktirde tüm sorumluluğu ve riskleri tek başınıza yüklenirsiniz. Bu da işinizin sonu olabilir.
  • Müşterinizle en az haftada 1 gün toplantı yapmayı ve ilgili ekibi bu toplantıya dahil etmeyi unutmayın. Sürekli alınacak geri bildirimler hem sizi hem yaptığınız işi geliştirir. Ezbere kendi bildikleriniz ile bir yere varamazsınız. Müşterilerinizin kafasından geçenleri iyi okuyamaz ve anlayamazsanız hiç bir yere varamazsınız. Hatta ben bu toplantı meselesini sözleşmemdeki maddelere yazdım.
  • Ucuz işten ağzı yanmış firmalar artışta şu anda. İşim düzgün görülsün, başım ağrımasın demeye başladılar. Yakında bu tür firmalar daha da artacak. Bir firmadan bir iş alıyorsun, düzgün çalıştığını görünce firma kendiliğinden sana iş çıkartmaya başlıyor.

3- Parasal ve Hukuki Konular

  • Freelance çalışanlar, el altından iş yapanlar, underground, merdivenaltı çalışanlar değildir. Fatura da keserler, sözleşme de imzalarlar, vergi de verirler.
  • Freelance çalışan adam (gerçekten işinde iyiyse zaten tanınır ki o zaman gerçekten kaliteli gerçek freelance çalışandır) faturasını da keser, sözleşmesini de imzalar, neredeyse 7/24 hizmet verir. Bir çok freelance çalışan bulabilirsiniz ama içinde gerçekten bir kaç tanesi hakkını verir. Çok geniş ve çok dar bir kesim içindedir. Ayrıca freelance çalışan adam mutlaka bir kaç şirketle de anlaşmalı çalışmaktadır.
  • Zaten fatura veremezse büyük şirketlerin işlerini alması çok zor ama şahıs şirketi açıp home office çalışmak çok kolay. Öyle çalışan mühendisler bile var.

4- Çalışma Tarzı ve Uzmanlık Alanları

  • Elinizdeki know-how her zaman önemli ve değerlidir. Bunun çerçevesini iyi çizmek ve ne yaptığınızı müşterinize iyi ifade etmek gerekir. Aksi taktirde bilmediğiniz alanlarda sorularla karşılaşır ve müşteriyi beklentiye sokarsınız. Mümkün olduğunca uzmanlık alanları belirlenmelidir.
  • Freelance çalışan için işin yöneticisi de satışçısı da pazarlamacısı, hatta finançısı da bir noktaya kadar kendisidir. Dolayısıyla kendini bu alanlarda da belli bir seviyeye kadar geliştirmek durumundadır. Kendini aştığı durumlarda veya finansal olarak rahatsa bu işleri outsource edebilir, ama hiç bir zaman göz ardı edemez.
  • Her konunun uzmanı olamazsınız. Bu nedenle mümkün olabiliyorsa bu konularda çalışan kişiler ile irtibatta olmak ve bu hizmetleri firmaya sunabilecek pozisyonda olmak önemlidir. Aksi taktirde o eksik parça tamamlanırken hiç bilmediğiniz kişi/kurumlarla çalışmanız gerekebilir ki ben bunu riskli buluyorum.
  • Freelance çalışan da kendine bir ağ oluşturmalıdır tabii ki. Her zaman güveneceği, destek alabileceği diğer bir freelance veya firmayla bağlantıda olmalıdır.
  • Her şeyi bilirim demeyin. Sonra patronlar sizden bilgisayar marka ve modellerini bile seçmenizi istemeye başlarlar. Yani sınırlarınızı iyi çizin. Nelerden sorumlu olduğunuzu baştan belirleyin.
  • Arkanızda sağlam bir ekip oluşturun mutlaka. Her zaman işinizde B C D…. yani bolca ek planlarınız olsun. Sizin yetişemediğiniz yerde ya da eksik kaldığınız bir konuda (hele ki bu konu taahhütleriniz içerisinde ise) outsource edebilmek sizi rahatlatır. Bildiğiniz kişi ve firmalar ile çalışın daima. Müşterinizin seçmesine izin vermeyin. Seçen müşteriniz sorumlu siz olursanız ipin ucunun kaçma ihtimali vardır.
  • Sınırların belirlenmesi için olabildiğince sözleşmeli çalışmak, en azından yazılı bir çalışma planı yapmak iyi oluyor.
  • Markalaşmak önemlidir. Piyasada belirli bir konuda isminiz olmalıdır. Referanslarınızı iyi kullanın. Yaptığınız işleri ve projelerin başarı oranına dikkat edin. Temiz iş çok müşteri getirir.

Hepimiz Hazırladık

Maddelerimiz bunlar. Bu listenin oluşmasına katkıda bulunanların internet profilleri aşağıda. Herkese çok çok teşekkür ediyorum. İşinize bir katkısı olacaksa, kullanmaktan çekinmeyin. Firmaları da bu konularda ikna etmemiz gerekiyor :) Bundan sonraki çabam da bu yönde olacak.

Önümüzdeki günlerde katkı yapmak isteyenler olursa, memnuniyetle değerlendiriz.

Katkıda bulunanlar (FriendFeed profilleri ile):

Zajebiscie

Engin Bali

Aslı A.

Hakan Uygun

Jack of Hearts

Sanal Mutfak (Mert)

Emre Koz

Mehmet T. Akalın

Sedef Örsel

Sinan Duman

İbrahim Öztürkcan

Laughtear

emre

Ertuğrul Haskan

ve bendeniz Özlem Ercan

Yorumlar